درمان یائسگی زودرس نه تنها برای حفظ سلامت باروری زنان اهمیت دارد، بلکه نقش مهمی در سلامت کلی، روان و کیفیت زندگی آنان دارد. این مشکل که اغلب نادیده گرفته میشود، میتواند با تأثیر بر سیستم قلبی، استخوانی و روانی زنان، اختلالات جدی به همراه داشته باشد. شناخت به موقع علائم و دسترسی به درمان مناسب، کلید اصلی مدیریت مؤثر آن است.
یائسگی چیست؟
یائسگی یک مرحله طبیعی در زندگی هر زن است که به پایان دوران باروری اشاره دارد. زمانی که قاعدگی برای دوازده ماه متوالی متوقف شود، زن وارد مرحله یائسگی شده است. این پدیده عمدتاً به دلیل کاهش تولید هورمونهای استروژن و پروژسترون از سوی تخمدانها رخ میدهد.
سن طبیعی شروع یائسگی
یائسگی معمولاً بین سنین ۴۵ تا ۵۵ سالگی آغاز میشود. میانگین سن شروع یائسگی در زنان ایرانی حدود ۴۹ سال است. اما شروع آن میتواند تحت تأثیر عوامل ژنتیکی، سبک زندگی و بیماریهای خاص، زودتر یا دیرتر اتفاق بیفتد.
یائسگی زودرس چیست؟
اگر یائسگی قبل از سن ۴۰ سالگی رخ دهد، به آن یائسگی زودرس میگوییم. این وضعیت ممکن است خودبهخود یا بهدلیل عوامل زمینهای مانند جراحی، شیمیدرمانی یا بیماریهای خودایمنی ایجاد شود. یائسگی زودرس بهویژه در زنانی که هنوز قصد فرزندآوری دارند، نگرانیهای جدی بهوجود میآورد.
یائسگی دیررس چیست؟
چرا بعضی زنان دیرتر وارد یائسگی میشوند؟ یائسگی دیررس به یائسگی بعد از سن ۵۵ سالگی گفته میشود. گرچه از نظر باروری امری نامطلوب بهحساب نمیآید، اما بهدلیل تداوم سطح بالای استروژن، ممکن است خطر ابتلا به برخی سرطانها مانند سرطان سینه افزایش یابد.
مشکلات یائسگی
علائم اولیه یائسگی و یائسگی زودرس
دوران یائسگی برای بانوان همراه با برخی علائم و نشانه های جسمی و حتی روحی است که آگاهی داشتن از آن ها کمک میکند راحت تر دوره مواجهه با آن ها را سپری نمایند. شایع ترین و قابل توجه ترین این علائم موارد زیر هستند:
- نامنظم شدن قاعدگی
- گرگرفتگی و تعریق شبانه
- نوسانات خلقی
- کاهش میل جنسی
- خشکی واژن
- اختلال در خواب
- درد در هنگام نزدیکی
- کاهش تمرکز و حافظه
گرگرفتگی بانوان در سن یائسگی
دلایل بروز یائسگی زودرس
همانطور که توضیح دادیم منظور از یائسگی زودرس، قطع شدن چرخه قاعدگی قبل از چهل سالگی در بانوان است که میتواند به دلایل زیر رخ دهد:
عوامل ژنتیکی
در بسیاری از موارد، ژنتیک نقش کلیدی در زمان شروع یائسگی ایفا میکند. اگر مادر یا خواهر فردی دچار یائسگی زودرس شده باشد، احتمال تجربه آن بیشتر است.
بیماریها و شرایط زمینهای
بیماریهای خودایمنی، مشکلات تیروئید، شیمیدرمانی یا پرتودرمانی در ناحیه لگن میتوانند باعث آسیب به تخمدانها و توقف زودرس عملکرد آنها شوند.
سبک زندگی ناسالم
سیگار کشیدن، کم تحرکی، تغذیه نامناسب، کم خوابی و استرس مزمن از جمله عواملی هستند که میتوانند در تسریع یائسگی نقش داشته باشند.
عوارض یائسگی زودرس بر سلامت جسم و روان
- کاهش تراکم استخوان (استئوپروز)
- افزایش خطر بیماریهای قلبی
- افسردگی و اضطراب
- خشکی واژن و درد هنگام رابطه جنسی
- کاهش کیفیت زندگی جنسی و زناشویی
پیشگیری از یائسگی زودرس
سوال بسیاری از زنان از متخصص زنان و زایمان این است که آیا میتوان از یائسگی زودرس پیشگیری کرد؟! اگرچه ژنتیک قابل کنترل نیست، اما با اصلاح سبک زندگی میتوان خطر بروز یائسگی زودرس را کاهش داد. تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم، ترک سیگار و مدیریت استرس از مهمترین عوامل پیشگیری هستند.
روشهای درمان یائسگی زودرس
وقتی صحبت از درمان یائسگی زودرس به میان می آید، هدف کاهش عوارض یائسگی و به حداقل رساندن آسیب های ناشی از آن است. به همین منظور پزشک متخصص با در نظر گرفتن وضعیت و پیشینه فرد میتواند از روش های زیر استفاده کند:
درمانهای دارویی
پزشک ممکن است برای کنترل علائم از داروهای غیراستروژنی یا مکملهای ویتامینی استفاده کند. این داروها معمولاً با هدف بهبود خلقوخو، کیفیت خواب و سلامت استخوان تجویز میشوند.
هورموندرمانی جایگزین (HRT)
یکی از روشهای متداول درمان یائسگی زودرس، هورمون درمانی جایگزین است. این درمان به کمک استروژن و پروژسترون به بدن کمک میکند تعادل هورمونی خود را باز یابد. البته این روش نیاز به بررسیهای تخصصی دارد.
درمانهای طبیعی و تغذیهای
مواد غذایی غنی از فیتواستروژن مانند سویا، بذر کتان و نخود، نقش مهمی در کنترل علائم یائسگی دارند. همچنین مصرف ویتامین D، کلسیم، منیزیم و امگا-۳ توصیه میشود.
نقش تغذیه در کاهش علائم یائسگی زودرس
یک رژیم غذایی متعادل میتواند در کاهش علائمی مانند گرگرفتگی، بیخوابی و نوسانات خلقی مؤثر باشد. مصرف روزانه سبزیجات، غلات کامل، ماهیهای چرب، دانهها و لبنیات کمچرب توصیه میشود.
نقش ورزش و سبک زندگی سالم در کنترل یائسگی
فعالیتهای بدنی مانند یوگا، پیادهروی و تمرینات مقاومتی میتوانند به بهبود خلق، تنظیم هورمونها و پیشگیری از پوکی استخوان کمک کنند. همچنین خواب کافی و مدیریت استرس، از مهمترین اصول درمان یائسگی زودرس هستند.
بهترین دکتر درمان یائسگی زودرس در اصفهان
اگر به دنبال بهترین دکتر درمان یائسگی زودرس در اصفهان هستید، دکتر ندا مقتدری، متخصص زنان و زایمان با سالها تجربه موفق در درمان بیماری های هورمونی زنان، یکی از بهترین پزشکان در این زمینه هستند. دکتر ندا مقتدری با بهکارگیری اثربخش ترین مسیرهای درمانی، از جمله هورمون درمانی، دارو درمانی و اصلاح سبک زندگی توانسته اند در درمان و پیشگیری از یائسگی زودرس و کنترل علائم آن به بانوان عزیز کمک زیادی نمایند.
برای تماس با مطب دکتر ندا مقتدری و یا دریافت نوبت حضوری با شماره زیر تماس بگیرید:
نتیجهگیری
یائسگی زودرس موضوعی است که نباید نادیده گرفته شود. این اختلال میتواند اثرات جدی جسمی و روانی برای زنان بههمراه داشته باشد، اما با تشخیص بهموقع و انتخاب روش درمانی مناسب، میتوان کیفیت زندگی را به سطح مطلوبی رساند. چه در تهران باشید و چه در اصفهان، اولین قدم، انتخاب یک پزشک متخصص و دلسوز است.